1. Zasady budżetowe - próba wyjaśnienia, podania wymogów dotyczących budżetu; ramy przepisów szczegółowych. Najważniejsze to:

    • zasada jedności budżetowej
    • zasada zupełności budżetowej
    • zasada równowagi budżetowej
    • zasada specjalizacji budżetowej
    • zasada przejrzystości budżetowej
    • zasada roczności budżetowej
    • zasada realności budżetowej
    • zasada uprzedności budżetowej
    • zasada jawności budżetowej

    Projektowanie budżetu

      • opracowanie makroekonomicznej koncepcji budżetu i wstępnej prognozy makroproporcji budżetowych
      • opracowanie materiałów do rzeczowych projektów resortowych
      • uchwalenie założeń do projektu budżetu wraz z limitami wydatków dla poszczególnych części budżetowych
      • opracowanie resortowych projektów wycinków budżetu
      • opracowanie wstępnego projektu i dokonanie międzyresortowych uzgodnień
      • uchwalenie projektu budżetu (uchwala go Rada Ministrów)

    Wielkości makroproporcji : podaż pieniądza, planowany wzrost cen.

    W sektorze publicznym należy dostosowywać dochody do wydatków.

    Sekwencja druga - podstawą jest nota budżetowa - potoczne określenie rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zasad i trybu opracowania projektu budżetu.

    Minister Finansów buduje budżet na podstawie dokumentów przedstawionych mu przez wojewodów; obszerny fragment robi sam korzystając z danych dostarczonych mu przez urzędy i inne instytucje skarbowe; dołącza projekty 13 jednostek (których to nie jest władny zmieniać, może to zrobić jedynie parlament).

    Uchwalenie przez parlament; ma to wyraz czysto formalny i ogranicza się do stwierdzenia "uchwala się projekt ustawy budżetowej na rok jakiśtam"

     

     

    Osobliwości (cechy szczególne) planu budżetowego; informacje na ten i na inne równie ciekawe tematy dużo znajdziemy w Ziółkowskiej...

    • objętość - każdy idąc do biblioteki, od razu zauważy, że różni się od innych ustaw :)
    • oryginalność - różni się też istotą i sposobem prezentacji na zewnątrz
    • fakultatywność - o dochodach i wydatkach mówi się że mają charakter fakultatywny autoryzowanych dochodów i wydatków, szczególnie w dyskusji nad budżetem niektórzy podkreślają dyrektywność budżetu; Ustawa Budżetowa jest realizacją założeń polityki społeczno-gospodarczej ale nie jest podstawą prawną dającą prawo do uzyskiwania dochodów; fiskus nie może występować z żądaniem do kogokolwiek tylko dlatego, że taki był zapis w UB; podstawą prawną są inne ustawy np. ustawa podatkowa (po stronie dochodów) czy ustawa o wynagrodzeniu urzędników państwowych, ustawa o policji (po stronie wydatków)
    • wymóg szybkości procedury budżetowej (inaczej dotrzymania terminu uchwalenia); nie należy mylić tego z tzw. szybką ścieżką legislacyjną; osobliwość ta wiąże się z cechą uprzedniości budżetu - musi on być uchwalony przed nowym rokiem, jednak nie jest to cecha bardzo restrykcyjnie przestrzegana (np. można uchwalić tzw. prowizorium budżetowe)... więc gdzie jest ta szybkość? Konstytucja! Jeśli parlament przez 4 miesiące od przedstawienia projektu nie uchwali budżetu, to prezydent może rozwiązać parlament (więc to jest ten nasz aparat :)

    Konstytucja francuska:

      • zakres tekstu ustawy (chodzi o nie nadużywanie  praktyki licznych załączników, poprawek - stawianie barier w tzw. kawalerii budżetowej - chęć dyskutowania nad wszystkim (art. 86 ustawy)
      • ustalenie terminów zapewniających szybkość głosowania - kiedyś we Francji głosowano nad każdym z ponad 2000 rozdziałów, dziś mamy tylko 15 głosowań - przeznaczone jest na to 40 dni od pierwszego czytania; jeśli parlament nie podejmie decyzji w ciągu 70 dni mamy zniesienie głosowania nad UB

    jeżeli podczas uchwalania budżetu mamy jakieś protesty, to możemy być prawie pewni że nie odnoszą się one do liczb (wielkości zapisanych w budżecie), tylko mają charakter negacji polityki prowadzonej przez rząd (walka polityczna); jedyną bronią przeciw UB jest obalenie rządu

      • zasada roczności (jednoroczność autoryzacji); w budżetach niektórych państw (np. 1975/76 w Polsce w ramach eksperymentu) istnieje możliwość autoryzacji na okres dłuższy (np. przez system kredytów skonsolidowanych albo wykorzystując zapis typu "dopóki ustawa nie zadecyduje inaczej" - nie ma wtedy potrzeby co roku uchwalać tego samego); istnieje też tzw. prorogacja (lub prerogacja) budżetu, czyli przedłużenie ważności budżetu na rok następny, zaznaczyć trzeba jednak, że to rozwiązanie nie nadaje się do systematycznego stosowania; znane jest także skracanie autoryzacji, np. kwartalne uchwalanie ustawy (zawierające dochody i wydatki dotyczące danego kwartału), potem trzeba uchwalać znowu; kredyty (środki) dodatkowe uchwalane w ciągu roku można sklasyfikować jako nowelizacje UB