1. Podział zjawisk finansowych

    I) Przedmiotowe

    Wróćmy jeszcze raz do definicji - mówiliśmy o strumieniowym charakterze finansów. Jakie to strumienie finansowe służą temu podziałowi? Ich cechy wspólne pozwalają nam wyróżnić trzy grupy (strumienie, zjawiska):

    • realne (rynkowe, ekwiwalentnie odpłatne inaczej "jednakowo odpłatne"); ich strukturę kształtuje rynek: kupno, sprzedaż i świadczenie pracy; zakupiony towar płynie od sprzedawcy do nabywcy, a strumień finansowy równy co do wartości płynie w stronę przeciwną...
    • redystrybucyjne ; są związane z podziałem dochodów ukształtowanych przez mechanizm rynkowy; głównym mechanizmem są finanse publiczne; wpłata podatku, w jedną stronę płynie pieniądz, nieekwiwalentne, wielkość podatków nie kształtuje się na rynku...
    • kredytowe; przychody i wydatki dzięki którym zmienia się podaż pieniądza, wiążą się wyłącznie z działalnością banków; wydatki kredytowe to spłacanie kredytu przez klienta banku, banki tworzą pieniądz "z niczego"

    II) Podmiotowe

    • zjawiska sektora publicznego (o tym będziemy mówić jeszcze)
    • zjawiska sektora prywatnego

     

    Gdzie tkwi różnica między Sektorem Publicznym i Sektorem Finansów Publicznych? Do 19 XII 1998r. interpretacje były niejasne, ale 1 I 1999r. wszedł w życie bardzo dobry akt prawny. Pierwszy raz ustawodawca podał definicję finansów publicznych używaną we wszystkich naukowych publikacjach.

    Definicja SFP różni się od definicji SP zgodnego z ujęciem GUS-owskim. Tam SP obejmuje wszystkie podmioty, w których udział Skarbu Państwa jest większy niż 50%.

    Funstuff:

      • Określenie "w świętych murach uczelni" nie bez powodu jest związane z tym miejscem, do którego chodzimy co tydzień w niedzielę... czy słyszeliście kiedyś na mszy telefon komórkowy?
      • Taaak!
      • A, to może częściej tam bywacie niż ja... A na drugi raz jak coś zadzwoni, to niech to będzie coś na czasie... np. Ich troje...

     

    "Ale się umówmy że na wesołość jest tak z 60 sekund." (gdy sala za bardzo się wyluzowała po powyższym żarciku)

    "... na finansach i bankowości się tym parają"

    "Ta definicja jest PIĘKNA!" (o definicji zawartej w Dz.U. 1998.155.1014)

     

     

    Finanse Publiczne - to procesy związane z gospodarowaniem środkami publicznymi, a zwłaszcza: ich gromadzeniem, ich zarządzaniem i zarządzaniem długiem publicznym.

    Środki publiczne:

    • dochody publiczne - daniny publiczno-prawne, podatki, opłaty, darowizny, czynsze
    • środki otrzymywane z zagranicy nie podlegające zwrotowi
    • przychody publiczne - środki otrzymywane z emisji papierów wartościowych, środki od dłużników, wpływy z prywatyzacji

    Środki uzyskane z dwóch pierwszych punktów przeznaczane są na wydatki publiczne. Środki z punktu trzeciego przeznaczane są na rozchody publiczne (spłaty kredytów, pożyczek, na udzielanie pożyczek).

    W SPSFB wyróżniamy wiele segmentów m.in. budżet państwa, budżet samorządowy, kasy chorych.

    Funkcje finansów publicznych:

    • alokacyjna - polega na rozmieszczaniu i podziale dóbr i usług pomiędzy sektor publiczny i prywatny
    • redystrybucyjna - tworzenie funduszy nabywczych poprzez modyfikację przy pomocy metod i instrumentów fiskalnych; kształtuje się finanse nabywcze utworzone w wyniku mechanizmu rynkowego; w skali makro - jaki powinien być zakres redystrybucji, w skali mikto - sięganie do cudzych własności, próbuje się godzić potrzebę efektywnego gospodarowania z nieefektywnością sektora publicznego
    • stabilizacyjna - działania z wykorzystaniem metod i instrumentów fiskalnych celem oddziaływania na przebieg koniunktury gospodarczej

    Budżet państwa - ustala się go w celu realizacji założeń społeczno-gospodarczych.

    Pierwszy polski budżet uchwalono w 1768 r. i był to drugi budżet na świecie (po angielskim).

    Procedura budżetowa - etapy:

    • projektowanie  (VI-30.IX)
    • autoryzacja  (30.IX-1.I)
    • wykonywanie  (1.I-31.XII)
    • sprawozdawanie  (31.XII-V)
    • kontrola  (cały okres wykonywania)

    Wady: po urlopach parlamentarzystów zostaje im niewiele czasu na uchwalenie budżetu (łamanie zasady uprzedniości), nieznajomość wyników uzyskanych przez rolnictwo.